شفق در خون حسرت میتپد از دیدن مینا
شفق در خون حسرت میتپد از دیدن مینا
عقیق، آب روان میگردد از خندیدن مینا
шафақ дар хон ҳасарт мӣ-тапад аз дидан мино
ъақиқ, об равон мӣ-гардад аз хандидан мино
جگرها بر زمین میریزد از کف رفتن ساغر
دلی در زیر پا دارد به سر غلتیدن مینا
ҷагараҳо бар замин мӣ-ризд аз каф рафтан соғар
дали дар зир по дорад ба сар ғалатидан мино
بنال از درد غفلت آنقدر کز خود برون آیی
به قدر قلقل است از خویش دامن چیدن مینا
банол аз дард ғафалат онақадар каз худ барун ойай
ба қадар қалқал аст аз хеш доман чидан мино
سراغ عیش ازین محفل مجو کز جوش دلتنگی
صدای گریه پیچیدهست بر خندیدن مینا
сароғ ъиш азин маҳафал маҷу каз ҷуш-далатанги
садой-гариа пичида-ст бар хандидан мино
تُنکسرمایه است آن دل که شد آسودگی سازش
به بیمغزی دلیلی نیست جز خوابیدن مینا
танак-сармойа аст он дил ки шуд осудаги-созаш
ба бе-мағази далили нест ҷуз хобидан мино
به سعی بیخودی قلقلنوای سازِ نیرنگم
شکست رنگ دارد اینقدر نالیدن مینا
ба саъи биходи қалқал-навой соз нирангам
шакаст ранг дорад айанқадар нолидан мино
رعونت در مزاج میپرستان ره نمییابد
چه امکان است از تسلیم سرپیچیدن مینا
раъунат дар мазоҷ мӣ-парсатон ра нами-йобд
ча амакон аст аз тасалим сар-пичидан мино
نزاکت هم درین محفل به کف آسان نمیآید
گداز سنگ میخواهد به خود بالیدن مینا
назокт ҳам дарин маҳафал ба-каф осон нами-ойд
гадоз санг мӣ-хоҳад ба худ болидан мино
بساط ناز چیدم هرقدر کز خود برون رفتم
پری بالید در خورد تهیگردیدن مینا
басот ноз чидам ҳарақадар каз худ барун рафтам
пари болид дар хурд таҳи-гардидан мино
خموشی چند، طبع اهل معنی تازه کن بیدل
به مخموران ستم دارد نفس دزدیدن مینا
хамуши чанд, табаъ аҳал маъани тоза-кан бидел
ба махамурон сатам дорад нафас даздидан мино
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- معنی
- مقصود درونی یا حقیقت پنهان پشت لفظ و صورت.