ساغرم بی تو داغ می گردد
ساغرم بی تو داغ می گردد
نقش پای چراغ میگردد
соғарм бе-ту доғ мӣ-гардад
нақш пой чароғ мӣ-гардад
لالهسان هرگلی که می کارم
آشیان کلاغ میگردد
лола-сон ҳарагали ки мӣ корм
ошион калоғ мӣ-гардад
دور این بزم رنگ گردانیست
ششجهت یک ایاغ میگردد
дур ин базм ранг гардони-ст
шашаҷаҳат як айоғ мӣ-гардад
خلق آسودل در عدم عمریست
به وداع فراغ میگردد
халқ осудал дар ъадам ъамарист
ба вадоъ фароғ мӣ-гардад
در بساطی که من طرب دارم
مطربش بانگ زاغ میگردد
дар басоти ки ман тараб дорм
матарабаш бонг зоғ мӣ-гардад
من اگر سر ز خاک بردارم
نقش پا بیدماغ میگردد
ман агар сар з хок бардорм
нақш по бидамоғ мӣ-гардад
شرر کاغذ است فرصت عیش
میپرد رنگ و باغ میگردد
шарар коғаз аст фарсат ъиш
мӣ-пард ранг ва боғ мӣ-гардад
منع پرواز از تپش مکنید
سوختن بیچراغ میگردد
манаъ паравоз аз тапаш маканид
сухатан бе-чароғ мӣ-гардад
همچو عنقا کجا روم بیدل
گم شدن هم سراغ میگردد
ҳамачу ъанқо каҷо рум бидел
гам шадан ҳам сароғ мӣ-гардад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.
- خلق
- مردمان یا خوی و سرشت؛ جهانِ کثرت در برابرِ تنهایی.
- باغ
- بوستان؛ نمادِ جهان، جلوهگاهِ حُسن و گذرِ بهارِ عمر.
- بزم
- مجلسِ شادی و باده؛ نمادِ محفلِ انس و حضور.
- شرر
- جرقه آتش؛ نماد لحظهای بودن و زود گذشتنِ هستی.
- سراغ
- جستوجو و نشانِ کسی؛ پیجوییِ گمشده.
- چراغ
- شمع و فروغ؛ نماد روشنی هدایت و جانِ سوزانِ روشنگر.
- عنقا
- مرغِ افسانهای؛ نمادِ نامبودنِ بینشان و وجودِ نایاب.