زلف آشفتهٔ سری موجهٔ دربای من است
زلف آشفتهٔ سری موجهٔ دربای من است
تار قانون جنون جادهٔ صحرای من است
залаф ошафта сари муҷа д-рабой ман аст
тор қонун ҷанун ҷода саҳарой ман аст
برق شمعیست که در خرمن من میسوزد
سنگ گردیست که در دامن مینای من است
барақ шамаъи-ст ки дар харман ман мӣ-сузд
санг гарди-ст ки дар доман миной ман аст
لالهٔ دشت جنونم ز جگرسوختگی
داغ برگی ز گلستان سویدای من است
лола дашт ҷанунам з ҷагарсухатаги
доғ бараги з галастон савайдой ман аст
بسمل شوقم و از شرم نگاه قاتل
همچو خون در جگر رنگ تپشهای من است
басамал шуқам ва аз шарм нго қотал
ҳамачу хон дар ҷагар ранг тапаш-ҳой ман аст
عجز هم بیطلبی نیست که چون ریگ روان
صد جرس در گره آبلهٔ پای من است
ъаҷаз ҳам бе-талаби нест ки чун риг равон
сад ҷарс дар гара обала пой ман аст
چرخ اگر داد غبارم به هوا خرسندم
که جهان عرصهٔ بالیدن اجزای من است
чарх агар дод ғаборм ба ҳаво харсанадам
ки ҷаҳон ъарса болидан аҷазой ман аст
سیر بال و پر طاووس مکرر گردید
صفحه آتش زدهام، فصل تماشای من است
сир бол ва пур товавас макарар гардид
сафаҳа оташ зда-ам, фасал тамошой ман аст
فیض دلگرمی آهیست گل زندگیام
شمع افسردهام و شعله مسیحای من است
физ далагарми оҳи-ст гул зандаги-ам
шамъ афасарда-ам ва шаъала масиҳой ман аст
غنچهٔ باغ جنون از دل من میخندد
داغ چون شبنم گل پنبهٔ مینای من است
ғанача боғ ҷанун аз дил ман мӣ-хандад
доғ чун шабанам гул панаба миной ман аст
تردماغ چمن حسرت شمشیر توام
زخم بالیده چو گل ساغر صهبای من است
тардамоғ чаман ҳасарт шамашир тавом
захам болида чу гул соғар саҳабой ман аст
عمرها شد به در مشق کدورت زدهام
چین کلفت خطی ز صفحهٔ سیمای من است
ъамараҳо шуд ба дар машақ кадурт зда-ам
чин калафт хти з сафаҳа симой ман аст
ذرهام لیک به جولان هوایش بیدل
قسم بیسر و پایی به سر و پای من است
зара-ам лик ба ҷавлон ҳавойаш бидел
қасам бе-сар ва пойай ба сар ва пой ман аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.