به دست و تیغکسی خون من حنابستهست
به دست و تیغکسی خون من حنابستهست
به حیرتم که عجب تهمت بجا بستهست
ба даст ва тиғ-каси хон ман ҳанобаста-ст
ба ҳиратам-ки ъаҷаб таҳамат баҷо баста-ст
ز جیب ناز خطش سر برون نمیآرد
ز بسکه عهد به خلوتگه حیا بستهست
з ҷиб ноз хаташ сар барун нами-орд
з басака ъаҳад ба халутага ҳио баста-ст
زه قبای بتی غنچه کرد دلها را
که حسنش ازرگگل بند بر قبا بستهست
за қабой бати ғанача-кард далаҳо ро
ки ҳасанаш азараг-гул банд бар қабо баста-ст
غبار من همه تن بال حسرت است اما
ادب همان ره پرواز مدعا بستهست
ғубор ман ҳама тан бол ҳасарт аст амо
адаб ҳамон ра паравоз мадаъо баста-ст
به وادی طلبت نارسایی عجزیم
که هرکه رفته زخود خویش را به ما بستهست
ба води талабат норсойай ъаҷазим
ки ҳарака рафта заход хеш ро ба мо баста-ст
امیدهاست که جز سجدهام نفرماید
کسی که خاصیت عجز برگیا بستهست
амидаҳост ки ҷуз саҷада-ам нафармойд
каси-ки хосит ъаҷаз барагио баста-ст
تن از بساط حریرم چهگونه بندد طرف
که دل به سلسلهٔ نقش بوریا بستهست
тан аз басот ҳарирм ча-гуна бандад тарф
ки дил ба саласала нақш бурио баста-ст
نگاه حسرتم و نیست تاب پروازم
که حیرت از مژهام بال بر قفابستهست
нго ҳасартам ва нест тоб паравозм
ки ҳайрат аз мажа-ам бол бар қафобаста-ст
گداخت حیرت نقاش رنگ تصویرم
که نقش هستی من بینفس چرا بستهست
гадохт ҳайрат нқош ранг тасавайарм
ки нақш ҳастӣ ман бе-нафас чаро баста-ст
مگربه آتش دل التجا برم چوسپند
که بیزبانم وکارم به ناله وابستهست
магараба оташ дил алатаҷо барм чусапанд
ки бе-забонам вакорм ба нола вобаста-ст
چو شمع تا به فنا هیچ جا نیاسایم
مرا سریست که احرام نقش پا بستهست
чу шамъ то ба фано ҳич ҷо ниосойам
маро сари-ст ки аҳаром нақш по баста-ст
مگر ز زلف تو دارد طریق بست وگشاد
گه بیدل اینهمهمضمون دلگشا بستهست
магар з залаф ту дорад тариқ баст вагашод
га бидел айанаҳама-мазмун далагашо баста-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.