چنین که نیک وبد ما به عجزوابستهست
چنین که نیک وبد ما به عجزوابستهست
قضا به دست حنا بسته نقش ما بستهست
чанин-ки ник вабд мо ба ъаҷазавобаста-ст
қазо ба даст ҳано баста нақш мо баста-ст
به قدر ناله مگرزین قفس برون آییم
وگرنه بال به خون خفته است وپا بستهست
ба қадар нола магарзин қафас барун ойайам
вагарна бол ба хон хафта аст вапо баста-ст
چو سنگ چاره ندانم از زمینگیری
زدست عجزکه ما را به پای ما بستهست
чу санг чора ндонам аз змингири
здаст ъаҷазака мо ро ба пой мо баста-ст
بهاربوسه به پای تو داد و خونگردید
نگه تصور رنگینی حنا بستهست
бҳорабуса ба пой ту дод ва хон-гардид
нга тасур рангини ҳано баста-ст
کدام نقش که گردون نبست بیستمش
دلی شکسته اگر صورت صدا بستهست
кадом нақш ки гардун набаст бе-сатамаш
дали шакаста агар сурт садо баста-ст
درین دو هفته که در قید جسم مجبوری
گشادهگیر در اختیار یا بستهست
дарин ду ҳафта-ки дар қид ҷасам маҷабури
гашода-гир дар ахтиор йо баста-ст
به کعبه میکشم از دیر محمل اوهام
نفس به دوش من ناتوان چها بستهست
ба-каъаба мӣ-кашм аз дир маҳамал авҳом
нафас ба душ ман нотавон чаҳо баста-ст
دلم زکلفت جرم نکرده گشت سیاه
غبار آینهام زنگهای نابستهست
дилам закалафт ҷарм накарда-гашт сио
ғубор оина-ам зангаҳой нобаста-ст
به ذوق عافیت، آن به که هیچ ننمایی
کف غباری وآیینه بر هوا بستهست
ба зуқ ъофит, он ба,ки ҳич нанамойай
каф ғабори войайана бар ҳаво баста-ст
حریف نسخهٔ افتادگی نهای، ورنه
هزار آبله مضمون نقش پا بستهست
ҳариф насаха афтодаги на-эй, варна
ҳазор обала мазмун нақш по баста-ст
چو موج هرزه تلاشکنار عافیتیم
شکست دلکمر ما هزار جا بستهست
чу мавҷ ҳарза талош-канор ъофитим
шакаст дил-камар мо ҳазор ҷо баста-ст
چو صبح بر دو نفس آنقدر مچین بیدل
که تا نگاهکنی محمل دعا بستهست
чу субҳ бар ду нафас онақадар мачин бидел
ки то нго-кани маҳамал даъо баста-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- آبله
- تاولِ پا یا دانهٔ پوست؛ نشانهٔ رنجِ راه و سلوک.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.