شوقدیدارم و در چشمکسان راه من است
شوقدیدارم و در چشمکسان راه من است
هرکجاگرد نگاهیست کمینگاه من است
шуқ-дидорм ва дар чашм-касон ро ман аст
ҳаракаҷогард нгоҳи-ст каминго ман аст
داغ تأثیر وفایم که به آن افسردن
جگر بیاثری سوختهٔ آه من است
доғ тосир вафойам-ки ба он афасардан
ҷагар бе-асари сухта о ман аст
عجز رنگم به فلک ناز همایی دارد
کهکشان سایهٔ اقبال پر کاه من است
ъаҷаз рангам ба фалак ноз ҳамойай-дорад
каҳакашон сойа ақабол пур ко ман аст
حیرتم آبلهپا کرد که چون موجگهر
هر طرف گام نهد دل به سر راه من است
ҳиратам обала-по кард ки чун мавҷ-гаҳар
ҳар тарф-гом наҳад дил ба сар ро ман аст
حرف نیرنگ مپرسید که چون شمع خموش
رفتهام از خود و واماندگی افواه من است
ҳарф ниранг мапарсид ки чун шамъ хамуш
рафта-ам аз худ ва вомонадаги афаво ман аст
بوی هستی کلفاندود غبارم دارد
صافی آینهام از نفس اکراه من است
бавай ҳастӣ калаф-андуд ғаборм дорад
софи оина-ам аз нафас акаро ман аст
در غم و عیش تفاوت نگرفتم که چو شمع
خنده وگریه همان آتش جانکاه من است
дар ғам ва ъиш тафоват-нагарфатам-ки чу шамъ
ханда вагариа ҳамон оташ ҷонако ман аст
محو نسیانکده عالم گمگشتگی ام
هرکه ازخود به تغافل زند آگاه من است
маҳу насионакада олам гамагаштаги ам
ҳарака азаход ба тағофал занд ого ман аст
موج گوهر سر مویی به بلندی نرسید
شوخی چین، خجل از دامنکوتاه من است
мавҷ-гуҳар сар мавайай ба баланди нарсид
шухи чин, хаҷал аз доман-куто ман аст
بیدل آن به که دود ریبشهٔ من در دل خاک
ورنه چون تاک هزار آبله در راه من است
бидел он ба-ки дуд рибаша ман дар дил хок
варна чун ток ҳазор обала дар ро ман аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.