میکند درس رمی از رنگ و بو تکرار گل
میکند درس رمی از رنگ و بو تکرار گل
با همه بیدستوپایی نیست پُر بیکار گل
мекунад дарс рми аз ранг ва бу такарор гул
бо ҳама бе-даст-вапойай нест пур бикор гул
غنچهها از جوش دلتنگی گریبان میدرند
ورنه این گلشن ندارد یک تبسموار گل
ғанача-ҳо аз ҷуш далатанги-гарибон мӣ-дарнад
варна ин галашан надорад як табасам-вор гул
همچو شبنم بایدت حیران به دامن کرد و بس
این چمن دارد بقدر دیدهٔ بیدار گل
ҳамачу шабанам бойадат ҳирон ба доман кард ва бас
ин чаман дорад бақадар дида бидор гул
عافیت مفتست اگر در ضبط خود کوشد کسی
چون پریشان شد نگردد جمع دیگر بار گل
ъофит мафтаст агар дар забат худ кушад каси
чун паришон шуд нагардад ҷамаъ дигар бор гул
بوی دردی میتراود از مزاج نوبهار
در غبار رنگ دارد نالهٔ بیمار گل
бавай дарди мӣ-таровад аз мазоҷ нубҳор
дар ғубор ранг дорад нола бимор гул
وحشتی میباید اسبابی دگر در کار نیست
هر قدر زبن باغ دامن چیدهای بردارگل
вҳашти мӣ-бойд асабоби дагар дар кор нест
ҳар қадар забан боғ доман чида-эй бардорагал
طرز روشن مشربان بیگانه از آرایش است
شمع را مشکل که گردد زینت دستار گل
тарз рушан машарабон бигона аз оройаш аст
шамъ ро машакал ки гардад зинат дастор гул
اینقدر زخم آشیان ناوک بیداد کیست
آرزو چیدهست از دل تا لب سوفارگل
айанқадар захам ошион новак бидод кист
орзу чида-ст аз дил то лаб суфорагал
الفت اسباب منع شوق وحشت مشربی است
سد راه بو نمیگردد به صد دیوار گل
алафт асабоб манаъ шуқ вҳашт машараби аст
сад ро бу нами-гардад ба сад дивор гул
بلبل ما بیخبر بر شعلهٔ آواز سوخت
بیدل اینجا داشت از رنگ آتش هموار گل
балабал мо бихабар бар шаъала овоз сухт
бидел инҷо дошт аз ранг оташ ҳамавор гул
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- شوق
- اشتیاقِ سوزان؛ کششِ پرشورِ دل بهسوی معشوق و وصال.