نشنیده حرف چند که ما گوش کردهایم
نشنیده حرف چند که ما گوش کردهایم
تا لب گشودهایم فراموش کردهایم
нашанида ҳарф чанд ки мо гуш карда-айам
то лаб гашуда-айам фаромуш карда-айам
درد دلیم، شور دو عالم غبار ماست
اما زیارت لب خاموش کردهایم
дард далим, шур ду олам ғубор мост
амо зиорт лаб хомуш карда-айам
تسلیم ما قلمرو جولان ناز کیست
سیر نُه آسمان به خم دوش کردهایم
тасалим мо қалмару ҷавлон ноз кист
сир на осмон ба хам душ карда-айам
آفات دهر چارهگرش یک تغافلست
توفان به بستن مژه خس پوش کردهایم
офот даҳар чора-гараш як тағофаласт
туфон ба бастан мажа хас пуш карда-айам
شوری دگر نداشت خمستان اعتبار
خود را چو درد می سبب جوش کردهایم
шури дагар ндошт хамастон аъатабор
худ ро чу дард мӣ сабаб ҷуш карда-айам
حیرت سحر دماندهٔ طرز نگاه ماست
صد چاک سینه نذر یک آغوش کردهایم
ҳайрат саҳар дамонда тарз нго мост
сад чок сина назар як оғуш карда-айам
طاووس رنگ ما ز نگاه که میکش است
پرواز را به جلوه قدح نوش کردهایم
товавас ранг мо з нго-ки мӣ-каш аст
паравоз ро ба ҷалуа қадаҳ нуш карда-айам
بر وضع ما خطای جنونی دگر مبند
کم نیست این که پیروی هوش کردهایم
бар вазаъ мо хтой ҷануни дагар мабанд
кам нест ин ки пиравай ҳуш карда-айам
مردم به دستگاه بقا ناز میکنند
ما تکیه بر فنای خطا پوش کردهایم
мардам ба дастаго бақо ноз мӣ-кананд
мо такиа бар фаной хто пуш карда-айам
بیدل حدیث بیخبران ناشنیدنی است
بودیم معنیی که فراموش کردهایم
бидел ҳадис бихабарон ношанидани аст
будим маъаний ки фаромуш карда-айам
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- مژه
- موی پلکِ چشم؛ تیرِ نگاه و ابزارِ گریه و خونِ دل.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.
- سیر
- گشت و سفر؛ سلوک و سیرِ معنویِ جان در راهِ حق.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.
- وضع
- حالت و رفتار؛ هیئت و شیوهٔ بودن در جهان.
- شور
- هیجان و جوش؛ نمادِ بیقراریِ عاشقانه و وجد.