بیتابی عشق این همه نیرنگ هوس ریخت
بیتابی عشق این همه نیرنگ هوس ریخت
عنقا پری افشاند که توفان مگس ریخت
битоби ишқ ин ҳама ниранг ҳус рихт
ъанқо пари афашонд ки туфон магас рихт
مستغنی گشت چمن و سیر بهاریم
بیبال و پریها چقدر گل به قفس ریخت
мастағани-гашт чаман ва сир бҳорим
бе-бол ва париҳо чақадарагал ба қафас рихт
از تاب و تب حسرت دیدار مپرسید
دردیده چوشمعم نگهیپر زد و خس ریخت
аз тоб ва таб ҳасарт дидор мапарсид
дардида чушамаъам нагаҳи-пур зд ва хас рихт
ازیک دو نفس صبح هم ایجاد شفق کرد
هستی دم تیغیست که خون همهکس ریخت.
азик ду нафас субҳ ҳам айаҷод шафақ-кард
ҳастӣ дам тиғи-ст ки хон ҳама-кас рихт.
روشنگر جمعیت دل جهد خموشیست
نتوان چو حباب آینه بیضبط نفس ریخت
рушангар ҷамаъит дил ҷаҳад хамуши-ст
натавон чу ҳабоб оина бе-забат нафас рихт
دنباله دو قلقل مینای رحیلیم
ین باده جنون داشت که در جام جرس ریخت
данабола ду қалқал миной раҳилим
йан бода ҷанун дошт-ки дар ҷом ҷарс рихт
بیدل ز فضولی همه بینعمت غیبیم
آب رخ این مایدهها، سیر و عدس ریخت
бидел з фазули ҳама бе-наъамат ғибим
об рх ин мойда-ҳо, сир ва ъадас рихт
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- سیر
- گشت و سفر؛ سلوک و سیرِ معنویِ جان در راهِ حق.