عید است غبار سر راه تو توان شد
عید است غبار سر راه تو توان شد
قربانی قربان نگاه تو توان شد
ъид аст ғубор сар ро ту тавон шуд
қарабони қарабон нго ту тавон шуд
امید شهید دم شمشیر غروریست
بسمل ز خم طرف کلاه تو توان شد
амид шаҳид дам шамашир ғарури-ст
басамал з хам тарф-кало ту тавон шуд
باید همه تن دل شد و آشفت و جنون کرد
تا محرم گیسوی سیاه تو توان شد
бойд ҳама тан дил шуд ва ошафт ва ҷанун-кард
то маҳарм-гисавай сио ту тавон шуд
تسلیم ز آفات جهان باک ندارد
در جیب خودم محو پناه تو توان شد
тасалим з офот ҷаҳон бок надорад
дар ҷиб ходам маҳу пано ту тавон шуд
ای خاک خرامت گل فردوس به دامن
کو بخت که پامال گیاه تو توان شد
эй хок харомат гул фардус-ба доман
ку бахт-ки помол гио ту тавон шуд
سهل است شفاعتگری جرم دو عالم
گر قابل یک ذره گناه تو توان شد
саҳал аст шафоъатагари ҷарм ду олам
гар қобал як зара-гано ту тавон шуд
بیدل دل ما طاقت آیات ندارد
تاکی هدف ناوک آه تو توان شد
бидел дил мо тоқат ойот надорад
токи ҳадаф новак о ту тавон шуд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.
- امید
- چشمداشتِ خیر؛ نورِ دل در برابرِ نومیدی و رجای وصل.
- آه
- نالهٔ دل؛ دودِ سینهٔ عاشق و فریادِ سوز و درد.
- محو
- زدوده و ناپدیدشدن؛ کنایه از فنا و استغراق در حقیقت.
- تسلیم
- سرسپردگی و رضا؛ نمادِ فنا و واگذاریِ خویش به حق.