یاد من کردی به سامان گشت ناز هستیام
یاد من کردی به سامان گشت ناز هستیام
نام دل بردی قیامت کرد ساز هستیام
йод ман карди ба сомон-гашт ноз ҳастӣ-ам
ном дил барди қиёмат кард соз ҳастӣ-ам
تخم عجزم پرتنک سرمایهٔ نشو و نماست
سجدهای میدانم و بس نو نیاز هستیام
тахам ъаҷазм партанак сармойа нашу ва намост
саҷада-эй мӣ-донам ва бас ну ниоз ҳастӣ-ам
تنگ ظرفی احتیاطم ورنه مانند حباب
بحر میبالد زآغوش گداز هستیام
танг зарфи аҳатиотам варна монанд ҳабоб
баҳар мӣ-болд зоғуш гадоз ҳастӣ-ам
همچو شمعم هر نگه داغی دگر ایجاد کرد
اینقدر یارب که فرمود امتیاز هستیام
ҳамачу шамаъам ҳар нга доғи дагар айаҷод кард
айанқадар йораб ки фармуд аматиоз ҳастӣ-ам
من هم از موهومی ساز نفس غافل نیام
تاکجا خواهد دمید افسون طراز هستیام
ман ҳам аз муҳуми соз нафас ғофал ни-ам
токаҷо хоҳад дамид афасун тароз ҳастӣ-ам
صبحم و در پردهٔ شب زندگانی می کنم
بینفس خوابیدهاست افسانه ساز هستیام
сабҳам ва дар парда шаб зандагони мӣ канам
бе-нафас хобида-аст афасона соз ҳастӣ-ам
گر همه توفان شوم کیفیتم بیپرده نیست
عشق درگوش عدم خواندهست راز هستیام
гар ҳама туфон шум-кифитам бе-парда нест
ишқ дарагуш ъадам хонда-ст роз ҳастӣ-ам
ای شرار رفته از خود پر به بیرنگی مناز
دیدهام رنگی که من هم بینیاز هستیام
эй шарор рафта аз худ пур ба биранги маноз
дида-ам ранги ки ман ҳам бе-ниоз ҳастӣ-ам
سایه را بر خاک ره پیداست ترجیح عروج
اینقدر من نیز بیدل سر فراز هستیام
сойа ро бар хок ра пидост тараҷиҳ ъаруҷ
айанқадар ман низ бидел сар фароз ҳастӣ-ам
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- حباب
- پوسته نازک روی آب؛ نماد ناپایداری و تهیبودن.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.