باز با طرز تکلف آشنا میبینمت
باز با طرز تکلف آشنا میبینمت
جام در دست از عرقهای حیا میبینمت
боз бо тарз такалаф ошано мӣ-бинамат
ҷом дар даст аз ъарақаҳой ҳио мӣ-бинамат
سرمه درکار زبانکردی ز مژگان شرم دار
چند روزی شدکه من پر بیصدا میبینمت
сарма даракор забон-карди з мажагон шарм дор
чанд рузи шадака ман пур бисадо мӣ-бинамат
اینقدر دام تأمل خاکساریهای کیست
بیشتر میل نگه درپیش پا میبینمت
айанқадар дом томал хокасориҳой кист
бишатар мил нга дарапиш по мӣ-бинамат
خون مشتاقان قدحپیمای نومیدی مباد
گردشی در ساغر رنگ حنا میبینمت
хон маштоқон қадаҳ-пимой нумиди мабод
гардаши дар соғар ранг ҳано мӣ-бинамат
همچو مژگانطور نازت یک قلم برگشتهاست
بیبلایی نیستی هرچند وامیبینمت
ҳамачу мажагон-тур нозат як қалм барагашта-аст
бе-балойай нисти ҳарачанд воми-бинамат
اشکها را بر سر مژگان چهفرصت چیدناست
یک نفس بنشین دمی دیگرکجا میبینمت
ашакаҳо ро бар сар мажагон ча-фарсат чидан-аст
як нафас банашин дами дигаракаҷо мӣ-бинамат
شمع را بیشعله سامان نظر پیداست چیست
کور میگردم دمیکز خود جدا میبینمت
шамъ ро бе-шаъала сомон назар пидост чист
кур мӣ-гардам дами-каз худ ҷадо мӣ-бинамат
رفتهام از خویش و حسرت دیدهبان بیخودیست
هرکجا باشم همان رو بر قفا میبینمت
рафта-ам аз хеш ва ҳасарт дида-бон биходист
ҳаракаҷо бошм ҳамон ру бар қафо мӣ-бинамат
بیدل اشغال خطا را مایهٔ دانش مگیر
صرف لغزش چون قلم سرتا به پا میبینمت
бидел ашағол хто ро мойа донаш магир
сарф лағазаш чун қалм сарто ба по мӣ-бинамат
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- حیا
- شرم و آزرم؛ پردهٔ ادب و حجابِ جمالِ معشوق.