میروم از خویش و حسرت گرم اشک افشاندن است
میروم از خویش و حسرت گرم اشک افشاندن است
در رهت ما را چو مژگان گریه گرد دامن است
мӣ-рум аз хеш-ва ҳасарт гарм-ашак афашонадан аст
дар раҳат мо ро чу мажагон-гариа гард доман аст
ما ضعیفان را اسیری ساز پروازست و بس
رشتهٔ پای طلب بال امید سوزن است
мо заъифон ро асири соз параво-заст ва бас
рашта пой талаб бол амид сузн аст
با زمین چون سایه همواریم و از خود میرویم
حیرت آیینهٔ ما هم تسلی دشمن است
бо замин чун сойа ҳамаворим-ва аз худ мӣ-равайам
ҳайрат оина мо ҳам тасали дашман аст
پیچ و تاب زلف دارد راه باریک سلوک
شانهسان ما را به مژگان قطع این ره کردن است
пич ва тоб залаф дорад ро борик салук
шона-сон мо ро ба мажагон қатаъ ин ра кардан аст
از امل جمعیت دل وقف غارت کردهایم
ریشه گر افسون نخواند دانهٔ ما خرمن است
аз амал ҷамаъит дил вақаф ғорт карда-айам
риша-гар афасун нхонд дона мо харман аст
هیچکس را نیست از دام رگ نخوت خلاص
سرو هم در لاف آزادی سراپا گردن است
ҳичакас ро нест аз дом раг нхот халос
сару ҳам дар лоф озоди саропо гардан аст
در محیط حادثات دهر مانند حباب
از دم خاموشی ما شمع هستی روشن است
дар маҳит ҳодасот даҳар монанд ҳабоб
аз дам хомуши мо шамъ ҳастӣ рушан аст
برندارد ننگ افسردن دل آزادگان
شعلهٔ بیتاب ما را آرمیدن مردن است
барнадорд нанг афасардан дил озодагон
шаъала бе-тоб мо ро ормидан мардан аст
عمرها شد بر خط پرگار جولان میکنیم
رفتن ما آمدنها، آمدنها، رفتن است
ъамараҳо шуд бар хт парагор ҷавлон мӣ-каним
рафтан мо омадан-ҳо, омадан-ҳо, рафтан аст
دل چه امکان است بیرون آید از دام امل
مهره بیدل در حقیقت مار را جزو تن است
дил ча амакон аст бирун ойд аз дом амал
маҳара бидел дар ҳақиқат мор ро ҷазу тан аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.