صفحهٔ هستی شرر تاراج آهی میکنم
صفحهٔ هستی شرر تاراج آهی میکنم
یک نگه سیر چراغان جلوهگاهی میکنم
сафаҳа ҳастӣ шарар тороҷ оҳи мӣ-канам
як нга сир чароғон ҷалуа-гоҳи мӣ-канам
تا غبار من به ناز آسمانی پر زند
مشت خاکی هست نذر شاهراهی میکنم
то ғубор ман ба ноз осамони пур занд
машт хоки ҳаст назар шоҳароҳи мӣ-канам
آنقدر واماندهٔ عجزم که مانند هلال
سیر ابرو تا جبین در عرض ماهی میکنم
онақадар вомонда ъаҷазм ки монанд ҳалол
сир абару то ҷабин дар ъарз моҳи мӣ-канам
دوری مقصد به این نیرنگ هم میبوده است
کز خیال پر به خود هم اشتباهی میکنم
дури мақасад ба ин ниранг ҳам мӣ-буда аст
каз хаёл пур ба худ ҳам ашатабоҳи мӣ-канам
هیچکس را جز حیا در جلوهگاهش بار نیست
چشم میگردد عرق تا من نگاهی میکنم
ҳичакас ро ҷуз ҳио дар ҷалуа-гоҳаш бор нест
чашм мӣ-гардад ъарақ то ман нгоҳи мӣ-канам
در طریق عجز همدوشم به وضع آبله
سر به پایی میگذارم قطع راهی میکنم
дар тариқ ъаҷаз ҳамадушм ба вазаъ обала
сар ба пойай мӣ-газорм қатаъ роҳи мӣ-канам
گر بهشتم مدعا میبود تقوا کم نبود
امتحان رحمتی دارم گناهی میکنم
гар баҳаштам мадаъо мӣ-буд тақаво кам набуд
аматаҳон раҳамати дорм ганоҳи мӣ-канам
دوستان معذور کز سر منزل وضع شعور
بس که دورم یاد خود هم گاهگاهی میکنم
дустон маъазур каз сар маназал вазаъ шаъур
бас ки дурм йод худ ҳам го-гоҳи мӣ-канам
اینقدر هم مشرب گرداب غفلت داشتهست
در محیط از جیب خویش ایجاد چاهی میکنم
айанқадар ҳам машараб гардоб ғафалат дошта-ст
дар маҳит аз ҷиб хеш айаҷод чоҳи мӣ-канам
قامت پیری سرم در دامن زانو شکست
شوق پندارد خیال کجکلاهی میکنم
қомат пири сарам дар доман зону шакаст
шуқ пандорд хаёл каҷ-калоҳи мӣ-канам
بس که چون صبحم تنک سرمایه افتادهست شوق
میدرم صد جیب تا اظهار آهی میکنم
бас ки чун сабҳам танак сармойа афтода-ст шуқ
мӣ-дарм сад ҷиб то азаҳор оҳи мӣ-канам
بیدل از سیر بهارستان امکانم مپرس
بس که رنگم میپرد هر سو نگاهی میکنم
бидел аз сир бҳорастон амаконам мапарс
бас ки рангам мӣ-пард ҳар су нгоҳи мӣ-канам
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.
- شوق
- اشتیاقِ سوزان؛ کششِ پرشورِ دل بهسوی معشوق و وصال.
- آبله
- تاولِ پا یا دانهٔ پوست؛ نشانهٔ رنجِ راه و سلوک.