حیرت دمیدهام گل داغم بهانهایست
حیرت دمیدهام گل داغم بهانهایست
طاووسِ جلوهزارِ تو، آیینه خانهایست
ҳайрат дамида-ам гул доғам бҳона-эй-ст
товаваси ҷалуа-зор ту, оина хона-эй-ст
غفلتنوایِ حسرتِ دیدار نیستم
در پردهٔ چکیدنِ اشکم ترانهایست
ғафалат-навой ҳасарт дидор нисатам
дар парда чакидани ашакам тарона-эй-ст
درد سر تکلف مشاطه بر طرف
موی میان ترک مرا بهله شانهایست
дард сар такалаф машота бар тарф
мавай мион тарак маро баҳала шона-эй-ст
حسرتکمینِ وعدهٔ وصلیست حیرتم
چشمِ به هم نیامده، گوشِ فسانهایست
ҳасарт-камин ваъада васали-ст ҳиратам
чашм ба ҳам-ниомада, гуши фасона-эй-ст
ضبطِ نفس، نویدِ دلِ جمع میدهد
گر فال کوتهی زند این ریشه دانهایست
забат нафас, навайди дил ҷамаъ мӣ-даҳад
гар фол-кутаҳи занд ин риша дона-эй-ст
زین بحر تا گهر نشوی نیست رَستنت
هر قطره را به خویش رسیدن کرانهایست
зин баҳар то гаҳар нашавай нест расатанат
ҳар қатара ро ба хеш рсидан-карона-эй-ст
مخصوص نیست کعبه به تعظیمِ اعتبار
هرجا سری به سجده رسید آستانهایست
махасус нест-каъаба ба таъазими аъатабор
ҳараҷо сари ба-саҷада рсид остона-эй-ст
آنجا که زه کنند کمانهای امتیاز
منظورِ این و آن نشدن هم نشانهایست
онҷо ки за кананд камон-ҳой аматиоз
маназури ин ва он нашадан ҳам нашона-эй-ст
در یادِ عمرِ رفته دلی شاد میکنم
رنگِ پریده را به خیال آشیانهایست
дар йод умр рафта дали шод мӣ-канам
ранг парида ро ба хаёл ошиона-эй-ст
بیدل ز برق وحشت آزادیام مپرس
این شعله را برآمدن از خود زبانهایست
бидел з барақ вҳашт озоди-ам мапарс
ин шаъала ро баромадан аз худ забона-эй-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- وحشت
- هراس و رمیدگی؛ گریزِ دلِ تنها از خلق بهسوی تنهایی.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.