مگو صبح طرب در ملک هستی دیر میآید
مگو صبح طرب در ملک هستی دیر میآید
در اینجا موی پیری هم به صد شبگیرمیآید
магу субҳ тараб дар малак ҳастӣ дир мӣ-ойд
дар инҷо мавай пири ҳам ба сад шабагирми-ойд
من و ما نیست غیر از شکوهٔ وضع گرفتاری
ز ساز هر دو عالم نالهٔ زنجیر میآید
ман ва мо нест ғир аз шакуа вазаъ гарфатори
з соз ҳар ду олам нола занҷири мӣ-ойд
چه رنگینیست یارب عالم خرسندی دل را
به خاکش هرکه سر میزدد ازکشمیر میآید
ча рангини-ст йораб олам харсанди дил ро
ба хокаш ҳарака сар мӣ-задад азакашмир мӣ-ойд
کمانی را به زه پیوسته دارد چین ابرویت
که آنجا بوالهوس دور از سر یک تیر میآید
камони ро ба за пиваста дорад чин абаравайт
ки онҷо баволаҳус дур аз сар як тир мӣ-ойд
ندارد چشمهٔ حیوان حضور آب پیکانت
ز یاد زخم او جان در تن نخجیر میآید
надорад чашма ҳивон ҳазур об пиконат
з йод захам ав ҷон дар тан нахаҷир мӣ-ойд
جهانی در محبت دشمن من شدکه عاشق را
همه گر اشک خود باشدگریبانگیر میآید
ҷаҳони дар муҳаббат дашман ман шадака ъошақ ро
ҳама гар ашак худ бошадагарибонгир мӣ-ойд
مبند ای وهم بر معدوم مطلق تهمت قدرت
ز خدمت بینیازم گر ز من تقصیر میآید
мабанд эй ваҳм бар маъадум маталқ таҳамат қадарт
з хадамат бе-ниозм гар з ман тақасир мӣ-ойд
جراحتپرور عشقم به گلزارم چه میخوانی
که درگوشم ز بوی گل صدای تیر میآید
ҷароҳат-парур ъашақам ба галазорм ча мӣ-хони
ки дарагушм з бавай-гул садой тир мӣ-ойд
صفاکیشان ندارند انتظار رنگ گرداندن
سحر هرگاه میآید به عالم پیر میآید
сафокишон ндоранд анатазор ранг гардонадан
саҳар ҳараго мӣ-ойд ба олам пир мӣ-ойд
به نعمت غرهٔ این گرد خوان منشین که مهمانش
دل خود میخورد چندانکه از خود سیر میآید
ба наъамат ғара ин-гард хон манашин ки маҳамонаш
дил худ мӣ-хурд чандонака аз худ сир мӣ-ойд
دلیل اختراع شوق از اینخوشتر چه میباشد
که از تمکین مجنون ناله در زنجیر میآید
далил ахатароъ шуқ аз ин-хошатар ча мӣ-бошад
ки аз тамакин маҷанун нола дар занҷири мӣ-ойд
به حیرت رفتهام از سیر دیدارم چه میپرسی
نگاه بیخودان از عالم تصویر میآید
ба ҳайрат рафта-ам аз сир дидорм ча мӣ-парси
нго биходон аз олам тасавайр мӣ-ойд
به غفلت تا توانی سازکن، از آگهی بگذر
ندارد خواب تشویشی که از تعبیر میآید
ба ғафалат то тавони созакан, аз огаҳи багазар
надорад хоб ташавайаши ки аз таъбир мӣ-ойд
ندارد صید بیدل طاقت زخم تغافلها
خدنگ امتحان ناز پر دلگیر میآید
надорад сид бидел тоқат захам тағофалаҳо
хаданг аматаҳон ноз пур далагир мӣ-ойд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.