بیکدورت نیست هرجا محرمی یا غافلیست
بیکدورت نیست هرجا محرمی یا غافلیست
زندگانی هرچه باشد زحمت آب وگلیست
бе-кадурт нест ҳараҷо маҳарми йо ғофали-ст
зандагони ҳарача бошад заҳамат об вагали-ст
آنچه از نقش رم و آرام امکان دیدهای
خاککلفت مردهای یاخون حسرت بسملیست
онача аз нақш рм ва ором амакон дида-эй
хок-калафт марда-эй йохон ҳасарт басамали-ст
شوق حیرانم چه میخواهدکه در چشم ترم
جنبش مژگان لب حسرت نوای سایلیست
шуқ ҳиронам ча мӣ-хоҳадака дар чашм тарм
ҷанабаш мажагон лаб ҳасарт навой сойали-ст
لالهزار و شبنمستان محبت دیدهایم
محو هر اشکی، نگاهی، زیر هر داغی دلیست
лола-зор ва шабанамастон муҳаббат дида-айам
маҳу ҳар ашаки, нгоҳи, зир ҳар доғи дали-ст
شعلهکاران را به خاکستر قناعتکردن است
هر کجا عشق است دهقان سوختن هم حاصلیست
шаъала-корон ро ба хокастар қаноъат-кардан аст
ҳаракаҷоъашақ аст-даҳақон сухатан ҳам-ҳосали-ст
چشم تا برهم زنم نقش سجودت بستهام
اشک بیتابم، سراپایم جبین مایلیست
чашм то бараҳам занам нақш саҷудат баста-ам
ашак битобам, саропойам ҷабин мойали-ст
حسرت دل را علاج از نشئهٔ دیدار پرس
خانهٔ آیینهقفلش آرزوی مشکلیست
ҳасарт дил ро ъалоҷ аз нашиа дидор парс
хона оина-қафалаш оразавай машакали-ст
مقصد آرام است ای کوشش مکن آزار ما
بیدماغان طلب را جاده هم سر منزلیست
мақасад ором аст эй-кушаш макан озор мо
бе-дамоғон талаб ро ҷода ҳам сар маназали-ст
عقل را در ضبط مجنون آب میگردد نفس
عشق میخندد که اینجا رفتن از خود محملیست
ақл ро дар забат маҷанун об мӣ-гардад нафас
ишқ мӣ-хандадака-инҷо рафтан азаход маҳамали-ст
از هجوم جلوه آخر بر در حیرت زدیم
حسن چون توفان کند آیینهگشتن ساحلیست
аз ҳаҷум ҷалуа охар бар дар ҳайрат здим
ҳасан чун туфон-канд оина-гаштан соҳали-ст
قدردان بحرگوهرخیز غواص است بس
درد میداند که در هر قطرهٔ خونم دلیست
қадардон баҳарагуҳархиз ғавос аст бас
дард мӣ-донд ки дар ҳар қатара хонам дали-ст
بیدل از اظهار مطلب خون استغنا مریز
آبرو چون موج پیداکرد تیغ قاتلیست
бидел аз азаҳор маталаб хон асатағано мариз
обару чун мавҷ пидокард тиғ қотали-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.