آخر از جمع هوسها عقده حاصل میشود
آخر از جمع هوسها عقده حاصل میشود
چون به هم جوشد غبار این و آن دل میشود
охар аз ҷамаъ ҳусаҳо ъақада ҳосал мӣ-шуд
чун ба ҳам ҷушад ғубор ин ва он дил мӣ-шуд
جرم خودداریست از بزم تو دور افتاد نم
قطره چون فالگهر زد باب ساحل میشود
ҷарм ходадори-ст аз базм ту дур афтод нам
қатара чун фол-гаҳар зд боб соҳал мӣ-шуд
دشت امکان یک قلم وحشت کمین بیخودی ست
گر کسی از خود رود هر ذره محمل میشود
дашт-амакон-йакақалм-вҳашт-камин-биходи-ст
гар каси аз худ руд ҳар зара маҳамал мӣ-шуд
قوّت پرواز در آسایش بال و پر است
هرقدر خاموش باشی نالهکامل میشود
қут паравоз дар осойаш бол ва пур аст
ҳарақадар хомуш боши нола-комал мӣ-шуд
کیست غیر از جلوه تا فهمد زبان حیرتم
مدعا محو است اگر آیینه سایل میشود
кист ғир аз ҷалуа то фаҳамад забон ҳиратам
мадаъо маҳу аст агар оина сойал мӣ-шуд
دوری مقصد بقدر دستگاه جستجوست
پا گر از رفتار ماند جاده منزل میشود
дури мақасад бақадар дастаго ҷастаҷуст
по гар аз рафтор монд ҷода маназал мӣ-шуд
در طلسم پیریام از خواب غفلت چاره نیست
بیش دارد سایه دیواری که مایل میشود
дар таласам пири-ам аз хоб ғафалат чора нест
биш дорад сойа дивори-ки мойал мӣ-шуд
از مدارا آنکه بر رویت سپر دارد بلاست
در تنک رویی دم شمشیر قاتل میشود
аз мадоро онака бар равайт сапар дорад балост
дар танак равайай дам шамашир қотал мӣ-шуд
خط کشیدن تاکی از نسیان به لوح اعتبار
فهم کن ای بیخبر نقشی که زایل میشود
хт-кашидан токи аз насион ба луҳ аъатабор
фаҳам-кан эй бихабар нақаши-ки зойал мӣ-шуд
چون نفس دریاب دل را ورنه این نخجیر یائس
میتپد بر خویشتن چندانکه بسمل میشود
чун нафас дариоб дил ро варна ин нахаҷир йойас
мӣ-тапад бар хойаштан-чандонака басамал мӣ-шуд
شرم حسن از طینت عاشق تماشاکردنیست
روی او تا بر عرق زد خاک من گل میشود
шарм ҳасан аз тинат ъошақ тамошокардани-ст
равай-ав то бар ъарақ зд хок ман-гул мӣ-шуд
بیدل آسان نیست درگیرد چراغ همتم
کز دو عالم سوختن یک داغ حاصل میشود
бидел осон нест дарагирд чароғ ҳаматам
каз ду олам сухатан як доғ ҳосал мӣ-шуд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.