سراغ عیش ز عمر نمانده میگیرم
سراغ عیش ز عمر نمانده میگیرم
اثر ز آتش در آب رانده میگیرم
сароғ ъиш з умр намонда мӣ-гирм
асар з оташ дар об ронда мӣ-гирм
رمید فرصت و من غرهٔ خیال که من
سوار توسن برق جهانده میگیرم
рмид фарсат ва ман ғара хаёл-ки ман
савор тусан барақ ҷаҳонда мӣ-гирм
سحر گذشت و شب آمد بیا که باز چو شمع
رهی ز یاس به پایان رسانده میگیرم
саҳар газашт ва шаб омад био ки боз чу шамъ
раҳи з йос ба пойон рсонда мӣ-гирм
به وادیی که کشد حرص تشنهکام زبان
عرق ز جبههٔ خجلت دمانده میگیرم
ба водий ки-кашад ҳарс ташана-ком забон
ъарақ з ҷабҳа хаҷалат дамонда мӣ-гирм
هلاک بوی لبی بودم انتظارم گفت:
غمین مشو به کنارش نشانده میگیرم
ҳалок бавай лаби будам анатазорм гафт:
ғамин машу ба-канораш нашонда мӣ-гирм
مرا همین سبق از مکتب ادب کافیست
که نام یار به لب نگذرانده میگیرم
маро ҳамин сабақ аз мактаб адаб-кофи-ст
ки ном йор ба лаб нагазаронда мӣ-гирм
زناله تا نفس واپسین یقینم نیست
که دامن که به دست فشانده میگیرم
знола то нафас вопасин йқинам нест
ки доман-ки ба даст фашонда мӣ-гирм
به ضبط عمر سبکرو شتابم اینهمه نیست
عنان دو روز دگر هم دوانده میگیرم
ба забат умр сабакару штобам айанаҳама нест
ъанон ду рӯз дагар ҳам давонда мӣ-гирм
گذشتهام به رکابگذشتگان و هنوز
سراغ خود به قفا بازمانده میگیرم
газашта-ам ба ракоб-газаштагон ва ҳануз
сароғ худ ба қафо бозмонда мӣ-гирм
سواد نامه چو صبحم نهان نمیماند
نفس دو سطر هواییست خوانده میگیرم
савод нома чу сабҳам наҳон нами-монд
нафас ду сатар ҳавойай-ст хонда мӣ-гирм
چو شمع بیدل اگر صد رهم شهید کنند
دیت زگردن شمشیر رانده میگیرم
чу шамъ бидел агар сад раҳам шаҳид кананд
дит загардан шамашир ронда мӣ-гирм
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- عمر
- زندگانی؛ به اندازه چند نفس کوتاه و ناپایدار شمرده میشود.
- اثر
- نشان و تأثیر؛ ردِّ برجامانده، که گاه نایاب و بیاثر است.
- ادب
- حرمت و آیینِ رفتار؛ نمادِ خاموشی و فروتنیِ سالک.
- نام
- نام و آوازه؛ نمادِ اعتبارِ ظاهری در برابرِ گمنامی.