سرکشی میخواستیم از پا نشستن در رسید
سرکشی میخواستیم از پا نشستن در رسید
شعله را آواز سدادیم خاکستر رسید
саракаши мӣ-хостим аз по нашастан дар рсид
шаъала ро овоз садодим хокастар рсид
خویش را یک پر زدن دریاب و مفت جهد گیر
زندگی برقی است نتوانی به خود دیگر رسید
хеш ро як пур задан дариоб ва мафт ҷаҳад гир
зандаги барақи аст натавони ба худ дигар рсид
بدر میبالد مه نو از کمین کاستن
فربهی ما را ز راه پهلوی لاغر رسید
бадар мӣ-болд ма ну аз камин-косатан
фарабҳи мо ро з ро паҳалавай лоғар рсид
تا رسیدن محمل آوارگی سر منزلیم
درگذشت از عالم ما هرکه هرجا در رسید
то рсидан маҳамал овораги сар маназалим
дарагазашт аз олам мо ҳарака ҳараҷо дар рсид
دستگاه ما و من پا در رکاب برق داشت
تا به پروازی رسم آتش به بال و پر رسید
дастаго мо ва ман по дар ракоб барақ дошт
то ба-паравози расам оташ ба бол ва пур рсид
تا نفس جنبید بر خود احتیاج آمد بجوش
یک تپیدن ساز کرد این رگ به صد نشتر رسید
то нафас ҷанабид бар худ аҳатиоҷ омад баҷуш
як тапидан соз кард ин раг ба сад наштар рсид
بینصیب از بیعت مستان این محفل نیام
دست من بوسید پای هرکه تا ساغر رسید
бе-насиб аз биъат мастон ин маҳафал ни-ам
даст ман бусид пой ҳарака то соғар рсид
مطلعی سر زد ز فکرم در کمینگاه خیال
بیخبر رفتم ز خود پنداشتم دلبر رسید
маталаъи сар зд з факарм дар каминго хаёл
бихабар рафтам з худ пандошатам далабар рсид
کاش همچون سایه در زنگار میکردم وطن
آب برد آیینهام را تا به روشنگر رسید
кош ҳамачун сойа дар зангор мӣ-кардам ватан
об бард оинаам ро то ба рушангар рсид
گریهٔ من از تنزلهای آثار حیاست
آن عرق از جبههام گم شد به چشم تر رسید
гариа ман аз таназалаҳой осор ҳиост
он ъарақ аз ҷабҳа-ам гам шуд ба чашм тар рсид
بیزبانیهای بیدل عالمی را داغ کرد
از خموشی برق این آتش به خشک و تر رسید
бе-забониҳой бидел ъолми ро доғ-кард
аз хамуши барақ ин оташ ба хашак ва тар рсид
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.