باکهگویم چه قیامت به سرم میگذرد
باکهگویم چه قیامت به سرم میگذرد
که نفس نازده هر شب سحرم میگذرد
бока-гавайам ча қиёмат ба сарам мӣ-газард
ки нафас нозда ҳар шаб саҳарм мӣ-газард
درد اندوه خوش است از طرب بیکاری
حیف دستی که ز دل برکمرم میگذرد
дард андуа хош аст аз тараб бикори
ҳиф дасти-ки з дил баракамарм мӣ-газард
خاک گل میکنم و میروم از خویش چو اشک
عرق شرم زپا پیشترم میگذرد
хок-гул мӣ-канам-ва мӣ-рум аз хеш чу ашак
ъарақ шарм запо пиштарм мӣ-газард
ترک سعی طلب ز شمع نمیآید راست
پای رفتارم اگر نیست سرم میگذرد
тарак саъи талаб з шамъ нами-ойд рост
пой рафторм агар нест сарам мӣ-газард
گرد کم فرصتی کاغذ آتش زدهام
هر نفس قافلهواری شررم میگذرد
гард кам фарсати коғаз оташ зда-ам
ҳар нафас қофала-вори шарарм мӣ-газард
نامهها در بغل از شهرت عنقا دارم
قاصد من همه جا بیخبرم میگذرد
нома-ҳо дар бағал аз шаҳарт ъанқо дорм
қосад ман ҳама ҷо бихабарм мӣ-газард
ذوق راحت چقدر راهزن آگاهیست
عمر در خواب ز بالین پرم میگذرد
зуқ роҳат чақадар роҳазн огоҳи-ст
умр дар хоб з болин парм мӣ-газард
دل چو سنگ آب شود تا نفسم پیش آید
زندگی منتظر شیشه گرم میگذرد
дил чу санг об шуд то нафасам пиш ойд
зандаги манатазар шиша-гарм мӣ-газард
چشم بربند، تلاش دگرت لازم نیست
لغزش یک مژه از دیر و حرم میگذرد
чашм барабанд, талош дагарт лозм нест
лағазаш як мажа аз дир ва ҳарм мӣ-газард
خاک هر درکه به افسون طمع میبوسم
آب میگردد و آبش ز سرم میگذرد
хок ҳар дарака ба афасун тамаъ мӣ-бусам
об мӣ-гардад ва обаш з сарам мӣ-газард
مرکز ساز حلاوت گره خاموشیست
گر نفس میزنم از نیشکرم میگذرد
мараказ соз ҳаловат гара хомуши-ст
гар нафас мӣ-занам аз ни-шакарм мӣ-газард
آمد و رفت نفس مغتنم راحت گیر
زندگیکو اگر اینگرد ز رم میگذرد
омад ва рафт нафас мағатанам роҳат-гир
зандаги-ку агар ин-гард з рм мӣ-газард
ستمی نیست چو ایثار به بنیاد خسیس
می درّد پوست چو ماهی ز درم میگذرد
сатами нест чу айасор ба баниод хасис
мӣ-дард пуст чу моҳи з дарм мӣ-газард
نیستم قابل یک گام در این دشت چو عمر
لیک چندانکه ز خود میگذرم میگذرد
нисатам қобал як-гом дар ин дашт чу умр
лик чандонака з худ мӣ-газарм мӣ-газард
راه در پردهٔ تحقیق ندارم بیدل
عمر چون حلقه به بیرون درم میگذرد
ро дар парда таҳақиқ ндорм бидел
умр чун ҳалқа ба бирун дарм мӣ-газард
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.