تا ز آغوشوداعت داغ حیرتچیده است
تا ز آغوشوداعت داغ حیرتچیده است
همچوشمعکشته در چشمم نگه خوابیدهاست
то з оғуш-вадоъат доғ ҳайрат-чида аст
ҳамачушамаъ-кашта дар чашмам нга хобида-аст
باکمال الفت از صحرای وحشت میرسم
چون سواد چشم آهو سایهام رم دیده است
бокамол алафт аз саҳарой вҳашт мӣ-расам
чун савод чашм оҳу сойа-ам рм дида аст
جیب و دامانی ندارد کسوت عریانیام
چون گهراشکم همان در چشم خود غلتیدهاست
ҷиб ва домони надорад касут ъариони-ам
чун-гаҳарошакам-ҳамон дар чашм худ ғалатида-аст
نی خزان دانم درین گلشن نه نیرنگ بهار
اینقدر دانم که اینجا رنگهاگردیده است
ни хазон донам дарин-галашан на ниранг бҳор
айанқадар донам-ки инҷо ранг-ҳогардида аст
طبع آزاد از خراش جسم دارد انبساط
زخمه تا بر تار میآید صدا پالیده است
табаъ озод аз харош ҷасам дорад анабасот
захама то бар тор мӣ-ойд садо полида аст
وحشتمگل میکند از جیب اشک بیقرار
صبح در آیینهٔ شبنم نفس دزدیده است
ваҳаштам-гул мекунад аз ҷиб ашак бе-қарор
субҳ дар оина шабанам нафас даздида аст
بر رخ اخگر نقابی نیست جز خاکسترش
دیدهٔ ما را غبار چشم ما پوشیده است
бар рх ахагар нқоби нест ҷуз хокастараш
дида мо ро ғубор чашм мо пушида аст
کعبهٔ مقصود بیرون نیست از آغوش عجز
آستانش بود هرجا پای ما لغزیده است
каъаба мақасуд бирун нест аз оғуш ъаҷаз
остонаш буд ҳараҷо пой мо лағазида аст
عجز طاقت کرد آهم را چو شمعکشته داغ
جادهام از نارسایی نقش پا گردیده است
ъаҷаз тоқат-кард оҳам ро чу шамъ-кашта доғ
ҷода-ам аз норсойай нақш по гардида аст
غیر وحشت باغ امکان را نمیباشدگلی
چرخ هم اینجا ز جیب صبح دامن چیده است
ғир вҳашт боғ амакон ро нами-бошадагали
чарх ҳам-инҷо з ҷиб субҳ доман чида аст
ناله دارد درکمند غم سراپای مرا
بیستون در دم و بر من صداپیچیده است
нола дорад даракаманд ғам саропой маро
бистун дар дам ва бар ман садо-пичида аст
سرگرانی لازم هستی بود بیدل که صبح
تا نفس باقیست صندل بر جبین مالیده است
сарагарони лозм ҳастӣ буд бидел-ки субҳ
то нафас боқи-ст сандал бар ҷабин молида аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.