جایی که مرگ شهرت انجام داشتهست
جایی که مرگ شهرت انجام داشتهست
لوح مزار هم به نگین نام داشتهست
ҷойай-ки мараг шаҳарт анҷом дошта-ст
луҳ мазор ҳам ба нгин ном дошта-ст
یاران تأملی که درتن عبرت انجمن
چینی مو نهفته چه پیغام داشتهست
йорон томали-ки дартан ъабарт анаҷаман
чини му наҳафта ча пиғом дошта-ст
غیر از ادای حق عدم چیست زندگی
بیش وکم نفس همه یک وام داشتهست
ғир аз адой ҳақ ъадам чист зандаги
биш вакам нафас ҳама як вом дошта-ст
راحت درین قلمرو از آثار هوش نیست
خوابیده است اگرکسی آرام داشتهست
роҳат дарин қалмару аз осор ҳуш нест
хобида аст агаракаси ором дошта-ст
دل در خمکمند نفس ناله میکند
ما راگمان گه زلف بتان دام داشتهست
дил дар хам-каманд нафас нола мекунад
мо рогамон га залаф батон дом дошта-ст
موی سفیدکمکمت از هوش میبرد
پیری قماش جامهٔ احرام داشتهست
мавай сафидакам-камат аз ҳуш мӣ-бард
пири қамош ҷома аҳаром дошта-ст
در هر سر آتش دگر است از هوای دل
یک خانه آینه چقدر بام داشتهست
дар ҳар сар оташ дагар [ст аз ҳавой дил
як хона оина чақадар бом дошта-ст
هرجا خرام خوش نگهانگرد ناز بیخت
تا چشم نقش پا گل بادام داشتهست
ҳараҷо харом хош нагаҳон-гард ноз бихт
то чашм нақш по гул бодом дошта-ст
بخت سیاه رونق بازار کس مباد
در روز نیز سایه همین شام داشتهست
бахт сио рунқ бозор кас мабод
дар рӯз низ сойа ҳамин шом дошта-ст
دل تیره به که چشم ندوزد به خوب و زشت
تا صیقلیست آینه ابرام داشتهست
дил тира ба-ки чашм ндузд ба хоб ва зашт
то сиқали-ст оина абаром дошта-ст
قدر سخن بلندکن از مشق خامشی
حرف نگفته معنی الهام داشتهست
қадар сахан баландакан аз машақ хомаши
ҳарф нгафта маъани алаҳом дошта-ст
از هر خمی که جوش معانی بلند شد
بیدل به گردش قلمت جام داشتهست
аз ҳар хами-ки ҷуш маъони баланд шуд
бидел ба-гардаш қалмат ҷом дошта-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.