بسکه اینگلشن افسردهکدورت رنگ است
بسکه اینگلشن افسردهکدورت رنگ است
نفس غنچهبرآبینهٔ شبنم زنگ است
басака ин-галашан афасарда-кадурт ранг аст
нафас ғанача-баробина шабанам занг аст
از تماشاگه حیرت نتوان غافل بود
بزم بیرنگی آیینه سراپا رنگ است
аз тамошога ҳайрат натавон ғофал буд
базм бе-ранги оина саропо ранг аст
در مشرب زن و از قید مذاهب بگریز
عافیتنیست در آن بزم که سازشجنگ است
дар машараб зн ва аз қид мазоҳаб багариз
ъофит-нест дар он базм ки созаш-ҷанг аст
هر طرف موج خیالیست به توفان همدوش
کشتی سبز فلک غرقهٔ آب بنگ است
ҳар тарф мавҷ хиоли-ст ба туфон ҳамадуш
кашти сабаз фалак ғарақа об банг аст
غرهٔ هرزهدویهای طلب نتوان بود
سر ما سجده فروش کف پای لنگ است
ғара ҳарза-давайаҳой талаб натавон буд
сар мо саҷада фаруш каф пой ланг аст
ثمرکینه دهد مهر به طبع ظالم
آتشاست آن همه آبی که نهان در سنگ است
самаракина даҳад маҳар ба табаъ золм
оташ-аст он ҳама оби-ки наҳон дар санг аст
دوری دامن وصل است به خود پیچیدن
غنچهگر واشود از خویشگلش در چنگ است
дури доман васал аст ба худ пичидан
ғанача-гар вошуд аз хеш-галаш дар чанг аст
طلبم تا سرکوی تو به پرواز کشید
آب خود را چو به گلشن برساند رنگ است
талабам то саракавай ту ба паравоз кашид
об худ ро чу ба-галашан барсонд ранг аст
وحشتم در قفس بال و پرافشانی نیست
ساز پروانهٔ این بزم شرر آهنگ است
ваҳаштам дар қафас бол ва парофашони нест
соз паравона ин базм шарар оҳанг аст
بسکه چون رنگ ز شوقت همه تنپروازیم
خون ما را دم بسمل ز چکیدن ننگ است
басака чун ранг з шуқат ҳама тан-паравозим
хон мо ро дам басамал зачакидан-нанг аст
مفت آن قطرهکزین بحر تسلی نخرید
بیتپیدن دو جهان برگهر ما تنگ است
мафт он қатара-казин баҳар тасали нахарид
бе-тапидан ду ҷаҳон барагаҳар мо танг аст
از قدم نیست جدا عشرت مجنون بیدل
شور زنجیر نواسنج هزار آهنگ است
аз қадам нест ҷадо ъашарт маҷанун бидел
шур занҷири навосанҷ ҳазор оҳанг аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.