به محفلی که دل آیینهٔ رضاطلبیست
به محفلی که دل آیینهٔ رضاطلبیست
نفس درازی اظهار پای بیادبیست
ба маҳафали-ки дил оина рзоталаби-ст
нафас дарози азаҳор пой бе-адаби-ст
خروش العطش ما نتیجهٔ طلب است
وگرنه وادی الفت سراب تشنه لبیست
харуш алаъаташ мо натиҷа талаб аст
вагарна води алафт сароб ташана лаби-ст
میی ز خم نکشیدیم عذر حوصله چند
تنک شرابی ما جرم شیشهٔ حلبیست
мий з хам накашидим ъазар ҳусала чанд
танак шароби мо ҷарм шиша ҳалаби-ст
کسی که بخت سیه سایه برسرش افکند
اگر به صبح زند غوطه آه نیم شبیست
каси-ки бахт сиа сойа барсараш афаканд
агар ба субҳ занд ғута о ним шаби-ст
اسیر بخت سیه پیکریکه من دارم
به هرصفت که دهم عرضه آه نیم شبیست
асир бахт сиа пикари-ки ман дорм
ба ҳарсафт-ки даҳам ъарза о ним шаби-ст
به عالمی که نگاه تو نشئه توفان است
زخویش رفتن ما موج بادهٔ عنبیست
ба ъолми-ки нго ту нашиа туфон аст
захойаш рафтан мо мавҷ бода ъанаби-ст
خیال محمل تهمت به دوش سرمه مبند
رم غزال تو وحشت غبار بیسببیست
хаёл маҳамал таҳамат ба душ сарма мабанд
рм ғазол ту вҳашт ғубор бе-сабаби-ст
دلت مقابل و آنگاه عرض یکتایی
ثبوت وحدت آیینه خانه بوالعجبیست
далат мақобал ва онго ъарз йактойай
сабут ваҳадат оина хона баволаъаҷаби-ст
عروج وهم ازین بیشتر چه میباشد
که مردهایم و نفس غرهٔ سحر لقبیست
ъаруҷ ваҳм азин бишатар ча мӣ-бошад
ки марда-айам ва нафас ғара саҳар лақаби-ст
نهای حریف مذلت دل از هوس پرداز
که آبروعرق شرم آرزوطلبیست
на-эй ҳариф мазалат дил аз ҳус пардоз
ки обаруъарақ шарм орзуталаби-ст
دلیل جوش هوسهاست الفت دنیا
عجوز اگر خوشت آید ز علت عزبیست
далил ҷуш ҳус-ҳост алафт данио
ъаҷуз агар хошт ойд з ъалат ъазаби-ст
به درس دل عجمی دانشم چه چارهکنم
که مدعا ز نفس تا بیان شود عربیست
ба дарс дил ъаҷами донашм ча чора-канам
ки мадаъо з нафас то бион шуд ъараби-ст
ز دور باش غرورتغافلش بیدل
من و دلی که امیدش خروش زیرلبیست
з дур бош ғаруратағофалаш бидел
ман ва дали-ки амидаш харуш зиралаби-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- شیشه
- ظرفِ بلورین؛ نمادِ شکنندگیِ دل و صفای جان.