آب و رنگ عبرتی صرف بهارم کردهاند
آب و رنگ عبرتی صرف بهارم کردهاند
پنجهٔ افسوسم از سودن نگارم کردهاند
об ва ранг ъабарти сарф бҳорм карда-анд
панҷа афасусам аз судан нгорм-карда-анд
عالم غفلت نگردد پرده تسخیر من
عبرتم در دیده بینا شکارم کردهاند
олам ғафалат нагардад парда тасахир ман
ъабартам дар дида бино шакорм карда-анд
گرد جولانم برون ازپردهٔ افسردگیست
نالهٔ شوقم چه شدگر نی سوارمکرده اند
гард ҷулонам барун азапарда афасардаги-ст
нола шуқам ча шадагар ни саворм-карда анд
زین سرشکی چند کز یادت به مژگان بستهام
دستگاه صد چراغان انتظارم کردهاند
зин сарашаки чанд каз йодат ба мажагон баста-ам
дастаго сад чароғон анатазорм карда-анд
روزگارسوختنها خوش که در دشت جنون
هر کجا برقیست نذر مشت خارم کردهاند
рузагорсухатанаҳо хош-ки дар дашт ҷанун
ҳар каҷо барақи-ст назар машт хорм карда-анд
تا نسیمی میوزد عریانیام گل کرده است
آتشم، خاکستری را پردهدارم کردهاند
то насими мӣ-вазд ъариони-ам гул карда аст
оташм, хокастари ро парда-дорм карда-анд
بر که بندم تهمت دانش که جمعی بیخرد
تردماغیهای مجنون اعتبارم کردهاند
бар ки бандам таҳамат донаш-ки ҷамаъи бихард
тардамоғиҳой маҷанун аъатаборм карда-анд
سخت دشوار است چون آیینه خود را یافتن
عالمی را در سراغ خود دچارم کردهاند
сахт-дашавор аст чун оина худ ро йофатан
ъолми ро дар сароғ худ дачорм карда-анд
پرفشانیهای چندین نالهام اما چه سود
از دل افسرده جزو کوهسارم کردهاند
парфашониҳой чандин нола-ам амо ча суд
аз дил афасарда ҷазу куҳасорм карда-анд
محملم در قطرگی آرایش صد موج داشت
تا شدم گوهر به دوش خویش بارم کردهاند
маҳамалм дар қатараги оройаш сад мавҷ дошт
то шадам-гуҳар ба душ хеш борм карда-анд
نیست بیدل وضع من افسانهساز دردسر
همچو خاموشی شرات بیخمارم کردهاند
нест бидел вазаъ ман афасона-соз дардасар
ҳамачу хомуши шарот бихаморм карда-анд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.
- غفلت
- بیخبری و بیتوجهی؛ خوابِ دل و حجابِ راهِ آگاهی.
- وضع
- حالت و رفتار؛ هیئت و شیوهٔ بودن در جهان.