از نامهام آن شوخ مکدر شده باشد
از نامهام آن شوخ مکدر شده باشد
مرزاست به حرف فقرا تر شده باشد
аз нома-ам он шух макадар шада бошад
марзост ба ҳарф фақаро тар шада бошад
دی نالهٔ گمکرده اثر منفعلم کرد
این رشته گلوگیر چه گوهر شده باشد
ди нола гам-карда асар манафаъалм кард
ин рашта галугир ча гуҳар шада бошад
آرایشکوس و دهل از خواجه عجب نیست
خرسی به خروش آمده و خر شده باشد
оройаш-кус ва даҳал аз хоҷа ъаҷаб нест
харси ба харуш омада ва хар шада бошад
از طینت زنگی نبرد غازه سیاهی
سنگ محکی تا به کجا زر شده باشد
аз тинат занги набард ғоза сиоҳи
санг маҳаки то ба-каҷо зар шада бошад
ازکسب صفا باطن این تیرهدلی چند
چون سایه به مهتاب سیهتر شده باشد
азакасаб сафо ботан ин тира-дали чанд
чун сойа ба маҳатоб сиа-тар шада бошад
زاهد خجل از مجلس رندان به در آمد
در خانهٔ این مسخره دختر شده باشد
зоҳад хаҷал аз маҷалас рандон ба-дар омад
дар хона ин масахара дахтар шада бошад
خفّتکش همچشمی اقبال حباب است
بیمغزی اگر صاحب افسر شده باشد
хафт-каш ҳамачашми ақабол ҳабоб аст
бе-мағази агар соҳаб афасар шада бошад
بر فطرت دون ناز بلندی نتوان چید
این آبلهٔ پا چقدر سر شده باشد
бар фтарт дун ноз баланди натавон чид
ин обала по чақадар сар шада бошад
رسوایی فطرت مکش از هرزه نوایی
صحرا به ازان خانه که بی در شده باشد
расавойай фтарт макаш аз ҳарза навойай
саҳаро ба азон хона-ки би дар шада бошад
زبن باغ هوس نامه به آن گل نتوان بزد
هرچندکه رنگ تو کبوتر شده باشد
забан боғ ҳус нома ба он гул натавон базд
ҳарачандака ранг ту кабутар шада бошад
تدبیر صنایع شود از مرگ حصارت
آیینه اگر سد سکندر شده باشد
тадабир санойаъ шуд аз мараг ҳасорт
оина агар сад сакандар шада бошад
منسوب دو چشم است نگاهی که تو داری
تا هرچه توان دید مکرر شده باشد
манасуб ду чашм аст нгоҳи-ки ту дори
то ҳарача тавон дид макарар шада бошад
ما صافدلان پرتو خورشید وفاییم
دامن مکش از ما همه گر تر شده باشد
мо софадалон парту хурашид вафойайам
доман макаш аз мо ҳама-гар тар шада бошад
کوبند دل گمشده منظور نگاهیست
آیینهٔ ما عالم دیگر شده باشد
кубанд дил-гамашада маназур нгоҳи-ст
оина мо олам дигар шада бошад
ما هیچ ندیدیم ازین هستی موهوم
بیدل به خیالت چه مصور شده باشد
мо ҳич ндидим азин ҳастӣ муҳум
бидел ба хиолат ча масур шада бошад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.