هر که آمد در جان بیکستر از ما میرود
هر که آمد در جان بیکستر از ما میرود
کاروانها زین ره باریک تنها میرود
ҳар ки омад дар ҷон бикас-тар аз мо мӣ-руд
коравонаҳо зин ра борик танаҳо мӣ-руд
از شکست اعتبار آگاه باید زیستن
نیست بیگرد پری راهی که مینا میرود
аз шакаст аъатабор ого бойд зисатан
нест бе-гард пари роҳи-ки мино мӣ-руд
سر خط مضمون زلفش کج رقم افتاده است
شانه گر صد خامه پردازد چلیپا میرود
сар хт мазмун залафаш-каҷ рақам афтода аст
шона-гар сад хома пардозд чалипо мӣ-руд
گر سر رفتن بود سوی گریبان رو کنید
شمع زپن محفل برون بیزحمت پا میرود
гар сар рафтан буд савай-гарибон ру канид
шамъ запан маҳафал барун бе-заҳамат по мӣ-руд
بیوداع جاه نتوان از دنائت وارهید
سایه با آثار این دیوار یکجا میرود
бе-вадоъ ҷо натавон аз данойт вораҳид
сойа бо осор ин дивор як-ҷо мӣ-руд
طمطراق عالم عبرت تماشاکردنیست
پیش پیشش بانگ خرگرم است مرزا میرود
таматароқ олам ъабарт тамошокардани-ст
пиш пишаш бонг харагарм аст марзо мӣ-руд
زاهدان بر خود مچینید اینقدر سودای پوچ
ریش و فش آخر چو پشم از کون دنیا میرود
зоҳадон бар худ мачинид айанқадар судой пуч
риш ва фаш охар чу пашм аз кун данио мӣ-руд
انتظار صبح محشر عالمی را خاک کرد
عمرها رفتو همین امروز و فردا میرود
анатазор субҳ маҳшар ъолми ро хок-кард
ъамараҳо рафт-ва ҳамин амаруз ва фардо мӣ-руд
کاش موهومی به فریاد غبار ما رسد
رنگها باید پری افشاند عنقا میرود
кош муҳуми ба фариод ғубор мо расад
рангаҳо бойд пари афашонд ъанқо мӣ-руд
در کمین صنعت علم و فنون دیوانگیست
بام و در، بیجستجو آخر به صحرا میرود
дар камин санаъат ъалм ва фанун дивонги-ст
бом ва дар, бе-ҷастаҷу охар ба саҳаро мӣ-руд
ششجهت واماندهٔ یاس سراغ مدعاست
نام فرصت نیست کم گر بر زبانها میرود
шашаҷаҳат вомонда йос сароғ мадаъост
ном фарсат нест кам гар бар забонаҳо мӣ-руд
حیف دانایی که گردد غافل از آزادگی
در تلاشگوهر، آب روی دریا میرود
ҳиф донойай ки гардад ғофал аз озодаги
дар талош-гуҳар, об равай дарё мӣ-руд
دوستانگر مدعا عرض پیام آرزوست
قاصد دیگر چه لازم فرصت ما میرود
дустон-гар мадаъо ъарз пиом орзуст
қосад дигар ча лозм фарсат мо мӣ-руд
پی غلط کرده است بیدل آمد و رفت نفس
خلق میآید به آیینی که گویا میرود
пи ғалат-карда аст бидел омад ва рафт нафас
халқ мӣ-ойд ба ойайани-ки гавайо мӣ-руд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.