در نظرها معنیام گل میکند غیرت به چنگ
در نظرها معنیام گل میکند غیرت به چنگ
خامهام دارد مداد از محضر داغ پلنگ
дар назараҳо маъани-ам гул мекунад ғирт ба чанг
хома-ам дорад мадод аз маҳазар доғ паланг
ساز آفاق از نواهای شکست دل پر است
در صدای کوه یک میناست لبریز ترنگ
соз офоқ аз навоҳой шакаст дил пур аст
дар садой-куа як миност лабариз тарнаг
بینقابی اینقدرها برنمیدارد جمال
هر صفایی را که دیدم میکند ایجاد رنگ
бе-нқоби айанқадараҳо барнами-дорад ҷамол
ҳар сафойай ро ки дидам мекунад айаҷод ранг
هر قدر مینا به سنگ آید درین ناموسگاه
خجلت از روی پری شستهست رنگ
ҳар қадар мино ба санг ойд дарин номусаго
хаҷалат аз равай пари шаста-ст ранг
دل فضایی داشت پیش از دستگاه ما و من
خانهٔ آیینه تمثال نفسها کرده تنگ
дил фазойай дошт пиш аз дастаго мо ва ман
хона оина тамасол нафасаҳо карда танг
از حدیث کینهجو ایمن نباید زیستن
هرکجا دم میزند دود دگر دارد تفنگ
аз ҳадис кина-ҷу айаман набойд зисатан
ҳаракаҷо дам мӣ-занд дуд дагар дорад тафанг
از مدارای فلک ممکن مدان آرام خلق
خوابکو کز بهر آهو پوست اندازد پلنگ
аз мадорой фалак мамакан мадон ором халқ
хоб-ку каз баҳар оҳу пуст андозд паланг
محرم درد دل ما کس درین کهسار نیست
بر صدای ناتوانان سینه مالیدهست سنگ
маҳарм дард дил мо кас дарин-каҳасор нест
бар садой нотавонон сина молида-ст санг
رنگها دارد سواد سرمهٔ چشم بتان
کلک نقاشان صدف گل کرده در خاک فرنگ
рангаҳо дорад савод сарма чашм батон
калак нқошон садаф гул карда дар хок фарнаг
فهم حکم اندازی شست قضا آسان مگیر
در ته بال پری این جا پری دارد خدنگ
фаҳам ҳакам-андози шаст қазо осон магир
дар та бол пари ин ҷо пари дорад хаданг
با تامل مشورت درکار حق جستن خطاست
دامن فرصت کم افتادهست در دست درنگ
бо томал машурт даракор ҳақ ҷастан хтост
доман фарсат кам афтода-ст дар даст дарнаг
بیدل اینجا آفت امداد است سعی عافیت
فکر ساحل میتراشدکشتی ازکام نهنگ
бидел инҷо офт амадод аст саъи ъофит
факар соҳал мӣ-тарошадакашти азаком наҳанг
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.