سر خط درسکمالت منتخب دانی بس است
سر خط درسکمالت منتخب دانی بس است
ازکتاب ما و من سطر عدم خوانی بس است
сар хт дарс-камолат манатахаб дони бас аст
азактоб-мо ва ман сатар ъадам хони бас аст
چند باید چیدن ای غافل بساط اعتبار
از متاعکار و بارت آنچه نتوانی بس است
чанд бойд чидан эй ғофал басот аъатабор
аз матоъ-кор ва борт онача натавони бас аст
تا درین محفل چراغ عافیت روشن کنی
پردهٔ فانوس رازت چشم قربانی بس است
то дарин маҳафал чароғ ъофит рушан кани
парда фонус-розат чашм қарабони бас аст
ناتوان از خجلت اظهار هستی آب شد
از لباس نیستی یک اشک عریانی بس است
нотавон аз хаҷалат азаҳор ҳастӣ об шуд
аз лабос-нисти як ашак ъариони бас аст
رفتهای از خود اقامت آرزوییهات چند
نقش پایی گر درین وبرانه بنشانی بس است
рафта-эй аз худ ақомат оразавайайаҳот чанд
нақш пойай гар дарин вабарона банашони бас аст
عجز بنیادت گر از انصاف دارد پایهای
از رعونت اینکه خود را خاک میدانی بس است
ъаҷаз баниодат гар аз анасоф дорад пойа-эй
аз раъунат айанака худ рохок-мӣ-дони бас-аст
نیست از خود رفتن ما قابل بازآمدن
گر عناتها برنگردد رنگگردانی بس است
нест аз худ рафтан мо қобал бозомадан
гар ъанотаҳо барнагардад ранг-гардони бас аст
در محیط انقلاب اعتبارات فنا
کشتی درویش ما گر نیست توفانی، بس است
дар маҳит анақалоб аъатаборот фано
кашти-даравайаш мо гар нест-туфони,бас аст
امتیاز محو او برآب وگل موقوف نیست
عنصر کیفیت آیینه حیرانی بس است
аматиоз маҳу ав бароб вагал муқуф нест
ъанасар кифит оина ҳирони бас аст
ای حباب اجزای موجی، سازتاز خود رفتن است
یک تاملوار اگر با خود فرو مانی بس است
эй ҳабоб аҷазой-муҷи, созат-аз худ рафтан аст
як томал-вор агар бо худ фару мони бас аст
بر خط تسلیم رو بیدل که مانند هلال
پای سیر آسمانت نقش پیشانی بس است
бар хт тасалим ру бидел-ки монанд ҳалол
пой сир осамонат нақш пишони бас аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- سیر
- گشت و سفر؛ سلوک و سیرِ معنویِ جان در راهِ حق.
- حباب
- پوسته نازک روی آب؛ نماد ناپایداری و تهیبودن.