لاف ما و من یکسر دعوی خداییهاست
لاف ما و من یکسر دعوی خداییهاست
خاک گرد و بر لب مال این چه بیحیاییهاست
лоф мо ва ман йакасар даъавай хадойай-ҳост
хок гард ва бар лаб мол айо ча бе-ҳиойай-ҳост
اوج جاه خلقی را بیدماغ راحت کرد
بیشتر سر این بام جای بدهواییهاست
аваҷ ҷо халқи ро бе-дамоғ роҳат кард
бишатар сар ин бом ҷой бадаҳавойай-ҳост
ریش دفتر تزویر، خرقه، محضر بهتان
دین شیخ اگر این است فسق پارساییهاست
риш дафтар тазавайр, харақа, маҳазар баҳатон
дин ших агар ин аст фасақ порсойай-ҳост
حقشناس غفلت هم زنگ دل نمیخواهد
آینه جلا دادن شکر خودنماییهاست
ҳақ-шанос ғафалат ҳам занг дил нами-хоҳад
оина ҷало додан шакар ходанамойай-ҳост
سعی خلوت دل کن شاه ملک عزت باش
در برون در خفتن ذلت گداییهاست
саъи халут дил-кан шо малак ъазат бош
дар барун дар хафтан залат гадойай-ҳост
صبح از آسمان تازی سر فرو نمیآرد
یعنی این دو دم هستی همتآزماییهاست
субҳ аз осмон този сар фару нами-орд
йаъани ин ду дам ҳастӣ ҳамат-озмойай-ҳост
شمع درخور هر اشک دور میرود زین بزم
وصل دوستان یکسر دعوت جداییهاست
шамъ дархор ҳар ашак дур мӣ-руд зин базм
васал дустон йакасар даъут ҷадойай-ҳост
شکوه گر به یاد آمد از حیا عرق کردیم
ساز ما به این مضراب کوکتر صداییهاست
шакуа гар ба йод омад аз ҳио ъарақ кардим
соз мо ба ин мазароб кук-тар садойай-ҳост
خاک این بیابان را گریهات نزد آبی
ورنه هر قدم اینجا بوی آشناییهاست
хок ин биобон ро гариа-ат назд оби
варна ҳар қадам инҷо бавай ошанойай-ҳост
الفت دل این مقدار پایبند عجزم کرد
رشته تا گره دارد غافل از رساییهاست
алафт дил ин мақадор пойабанд ъаҷазм-кард
рашта то гара дорад ғофал аз рсойай-ҳост
بیبضاعتان بیدل ناگزیر آفاتند
رنج خار و خس بردن از برهنهپاییهاست
бе-базоъатон бидел ногазир офотанд
ранҷ хор ва хас бардан аз бараҳана-пойай-ҳост
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- قدم
- پا یا گام؛ نشانهٔ آمدن، حضور و سلوکِ راهِ معنا.