خامشی در پرده سامان تکلمکرده است
خامشی در پرده سامان تکلمکرده است
از غبار سرمه آوازی توهم کرده است
хомаши дар парда сомон такалм-карда аст
аз ғубор сарма овози туҳам карда аст
بیتوگر چندی درین محفل به عبرت زندهایم
بر بنای ما چو شمع آتش ترحمکرده است
бе-тугар чанди дарин маҳафал ба ъабарт зинда-айам
бар баной мо чу шамъ оташ тараҳам-карда аст
تا خموشی داشتیم آفاق بیتشویش بود
موج این بحر از زبان ما تلاطمکرده است
то хамуши доштим офоқ бе-ташавайаш буд
мавҷ ин баҳар аз забон мо талотам-карда аст
از عدم ناجسته شوخیهای هستی میکنیم
صبح ما هم در نقاب شب تبسمکرده است
аз ъадам ноҷаста шухиҳой ҳастӣ мӣ-каним
субҳ мо ҳам дар нқоб шаб табасам-карда аст
معبد حرص، آستان سجدهٔ بیعزتیست
عالمی اینجا به آب رو تیممکرده است
маъабд ҳарс остон саҷада бе-ъазати-ст
ъолми инҷо ба об ру тимам-карда аст
هیچکس مغرور استعداد جمعیت مباد
قطره راگوهر شدن بیرون قلزمکرده است
ҳичакас мағарур асатаъадод ҷамаъит мабод
қатара рогуҳар шадан бирун қалазм-карда аст
خامطبعان ز فشار رنج دهر آزادهاند
پختگی انگور را زندانی خمکرده است
хом-табаъон з фашор ранҷ даҳар озода-анд
пахтаги ангур ро зандони хам-карда аст
غیبت ظالم گزندش کم میندیش از حضور
نیش عقرب نردبانها حاصلاز دمکرده است
ғибат золм-газнадаш-кам миндиш аз ҳазур
ниш ъақараб нардабонаҳо ҳосал-аз дам-карда аст
سحرکاریهای چرخ از اختلاط بینسق
خستگی اطوار مردم راسریشم کرده است
саҳаракориҳой чарх аз ахаталот бе-насақ
хастаги атавор мардам росаришм карда аст
آن تپشکز زخم حسرتهای روزی داشتیم
گرد ما را چون سحرانبارگندمکرده است
он тапаш-каз захам ҳасартаҳой рузи доштим
гард мо ро чун саҳаронаборагандам-карда аст
این گلستان، غنچهها بسیار دارد، بوکنید
در همینجا بیدل ما هم دلی گم کرده است
ин галастон, ғанача-ҳо басиор дорад, буканид
дар ҳамин-ҷо бидел мо ҳам дали гам карда аст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.
- غنچه
- گُلِ نشکفته؛ نمادِ دلِ بسته، رازِ نهفته و دهانِ خاموش.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.
- عبرت
- پندگرفتن؛ درسِ بیداری از گذرِ روزگار و فنای جهان.
- محفل
- انجمن و بزم؛ مجلسِ یاران و جلوهگاهِ شمعِ معشوق.
- بحر
- دریا؛ نماد وحدت و هستی بیکران که قطره در آن محو میشود.